Oncologische fysiotherapie

Uit Wikifysio
Ga naar: navigatie, zoeken

Oncologische Fysiotherapie

Inleiding

Fysiotherapie voor kankerpatiënten Oncologische fysiotherapie richt zich op behandeling van mensen met kanker en dan op de gevolgen van de ziekte zelf en van de medische behandelingen daarvoor. Het werkgebied van de fysiotherapie is het bewegen en alles wat daarmee samenhangt. Dat geldt ook voor de oncologische fysiotherapie. Die behandelt dus de gevolgen op het bewegend functioneren van kanker en medische behandelingen tegen kanker.

Indicaties

Men kan dan denken aan lichamelijke problemen zoals de gevolgen van operaties, schade aan het bewegingsapparaat en hart en longen door bestraling en chemotherapie en lymfoedeem. Maar er zijn ook algemene klachten, zoals pijn, moeheid, problemen met het uitvoeren van de dagelijkse bezigheden, een veranderd lichaamsbeeld of verminderde belastbaarheid. Deze algemene klachten hebben vaak een lichamelijke en geestelijke component, die elkaar beïnvloeden. Er is veel onderzoek gedaan naar de effecten van bewegen op algemene en lichamelijke klachten van kankerpatiënten. Daaruit blijkt dat fysiotherapie en met name bewegen een positieve invloed hebben op kwaliteit van leven, pijn, vermoeidheid, herstel van belastbaarheid en terugkeer in het arbeidproces.

4 stadia

We onderscheiden globaal vier stadia bij de behandeling van kanker. In ieder stadium gebeurt er iets anders en dat is van belang voor de doelen die de patiënt en de fysiotherapeut samen opstellen voor de behandeling.

Behandelfase

In de behandelfase is de diagnose gesteld en vinden de primaire medische behandelingen plaats, zoals operatie, bestraling en/of chemotherapie. Dit kan allerlei ongemak met zich meebrengen waarbij de oncologisch fysiotherapeut kan helpen. Verder is het erg belangrijk om actief te blijven en te blijven of te gaan bewegen. De oncologisch fysiotherapeut kan daarover adviseren en het bewegen begeleiden.

Herstelfase

In de herstelfase knapt de patiënt op van de medische behandelingen en kan hij of zij zijn leven weer gaan oppakken. Gevolgen van de medische behandelingen kunnen dat echter in de weg staan. In dit stadium is het dus belangrijk dat er voorwaarden geschapen worden voor het hervatten van een zo normaal mogelijk leven. Daarbij kan de oncologisch fysiotherapeut helpen door bijvoorbeeld een bewegingsprogramma aan te bieden om de conditie weer op te bouwen of klachten te behandelen die verder herstel moeilijk maken. Zoals bijvoorbeeld lymfoedeem of een beperkte beweging. Van veel medische behandelingen is bekend wat de effecten kunnen zijn op lange termijn. Deze lange termijn effecten kunnen soms jaren later pas optreden, als de behandelingen en de na controles allang voorbij zijn. Maar er komen steeds nieuwe behandelingen bij waarvan we de lange termijn effecten misschien nog niet kennen. Veel lange termijn effecten hebben hun uitwerking op het bewegingsapparaat en men komt ermee bij de fysiotherapeut terecht. Het is dus altijd belangrijk om te vertellen dat u ooit behandeld bent voor kanker als u jaren later met klachten naar de fysiotherapeut gaat. De oncologisch fysiotherapeut is vanuit zijn of haar specialisme over het algemeen goed op de hoogte van deze lange termijn effecten. Het is de bedoeling van de medische behandelingen dat de patiënt geneest en weer alles kan doen dat hij of zij voor de behandelingen ook deed.

Palliatieve fase

Maar soms loopt het anders en slaan de medische behandelingen niet goed aan, ontstaan er uitzaaiingen of een nieuwe vorm van kanker. Dan spreken we van de Palliatieve fase. De ziekte is dan niet meer te genezen. Dit stadium kan soms heel lang duren. Belangrijks is dan dat de kwaliteit van leven goed is. Daarvoor is een actieve levensstijl met veel lichaamsbeweging belangrijk. De oncologisch fysiotherapeut begeleidt en adviseert daarover.

Terminale fase

In de terminale fase is het levenseinde in zicht. Pijn, moeheid en benauwdheid zijn de belangrijkste klachten. Bij deze klachten kan de oncologisch fysiotherapeut helpen met bijvoorbeeld ontspanningsoefeningen, begeleiden bij belasten, advies en ondersteuning bij ventilatie, temperatuur en luchtvochtigheid, ademhalingsoefeningen.

Het is duidelijk dat fysiotherapie bij mensen met kanker vraagt om veel kennis en ervaring bij de fysiotherapeut. Om deze kennis te verweren bestaat er sinds enkele jaren een specialisten opleiding tot oncologisch fysiotherapeut bij Avans+ in Breda (de voormalige Hogeschool Breda). In november 2007 zijn de eerste 16 oncologisch fysiotherapeuten daar afgestudeerd.


Mensen met kanker kunnen bij oncologische fysiotherapeuten terecht voor behandeling, maar ook voor een oncologisch fysiotherapeutisch consult. Dat kan op eigen initiatief, op verwijzing van huisarts of specialist of op advies van de eigen fysiotherapeut. Tijdens het consult worden de klachten en problemen geïnventariseerd. Uit die inventarisatie volgt een advies over de mogelijkheid van fysiotherapie bij die klachten en problemen.

Zie ook

Link

  • Kanker een crisis in jouw bestaan [1]
  • Kanker wat moet je er van weten [2]
  • Rode vlaggen voor kanker[3]
  • Pluis, niet pluis bij oncologische fysiotherapie[4]
  • Effectiviteitsevaluatie[5]
  • Vergelijking OncoRev met Herstel en balans [6]