Workability Index ,WAI

Uit Wikifysio
Ga naar: navigatie, zoeken

Wat is WAI?

De WAI is een vragenlijst die het werkvermogen meet, de mate waarin een werknemer lichamelijk en geestelijk in staat is zijn of haar werk uit te voeren. Via de WAI-vragenlijst maakt de individuele werknemer op vrijwillige basis een inschatting van zijn of haar werkvermogen. Dit is een goede voorspeller van iemands inzetbaarheid nu en in de toekomst. Werkvermogen staat niet op zichzelf; het staat sterk in relatie tot de aard van iemands werk, maar ook tot zijn of haar normen en waarden, competenties en gezondheid. Al deze factoren komen terug in de vragenlijst. Uit de antwoorden op de vragen rolt een score; hoe hoger, hoe beter het werkvermogen.

De WAI is ontwikkeld in Finland, waar vergrijzing al twintig jaar een actueel thema is. Experts hebben er met steun van de overheid onderzoek en experimenten uitgevoerd, om mensen langer in goede gezondheid en met plezier te laten werken. De WAI is daaruit voortgekomen. Deze test is inmiddels vertaald in twintig talen en wordt in veel landen toegepast.


Wat is werkvermogen?

Het begrip werkvermogen staat aan de basis van de Work Ability Index. De grondlegger van de WAI is professor Juhani Ilmarinen van het Finnish Institute of Occupational Health (FIOH). Hij gedefinieert werkvermogen als de mate waarin een werknemer zowel lichamelijk als geestelijk (psychisch) in staat is om zijn/haar huidige werk uit te voeren. Daarbij bestaat er een veelvoud aan factoren die het individueel werkvermogen beïnvloeden. Het werkvermogen is dan ook een dynamisch begrip dat gedurende een arbeidscarrière sterk kan veranderen.

Huis van werkvermogen

Ter verduidelijking van het begrip werkvermogen hebben Ilmarinen en zijn collega?s het in 'Huis van werkvermogen' opgesteld. Het 'Huis' geeft de relatie aan tussen de individuele, organisatorische en sociale dimensies van werkvermogen. Welke factoren bepalen werkvermogen? Wetenschappelijk onderzoek van het FIOH geeft aan dat het werkvermogen de resultante is van de interactie tussen de capaciteiten en kenmerken van de persoon enerzijds en kenmerken van het werk anderzijds. De individuele capaciteiten en kenmerken omsluiten zowel de lichamelijke, psychische als sociale functionele capaciteiten van een persoon, zijn gezondheid, kwalificaties (opleiding), competenties, motivatie als normen en waarden. De dimensie 'werk' is de lichamelijke en psychische eisen van het werk, de werkomstandigheden en de sociale werkomgeving.

Achtergrond WAI

De WAI is in de jaren tachtig ontwikkeld door het Finnish Institute for Occupational Health (FIOH) in Helsinki. Aanleiding vormde een onderzoek naar nieuwe concepten rond werk en pensionering en het vaststellen van criteria voor de onderbouwing van de pensioenleeftijd. Hiervoor werden door de Finnen omvattende arbeidsfysiologische en epidemiologische studies uitgevoerd.

Er was nog geen goede methode voor het vaststellen van het individueel werkvermogen. De Finnen ontwikkelden hiervoor een instrument gebaseerd op de eigen inschatting van het werkvermogen door medewerkers: de WAI.

De afgelopen jaren heeft de WAI zich wereldwijd verspreid. Inmiddels is de vragenlijst vertaald in rond de 26 talen en wordt deze toegepast in vele landen binnen Europa, maar ook daarbuiten (China, Australië, Brazilië etc).

Introductie Nederland

In de jaren negentig werd de WAI geïntroduceerd in Nederland. De Stichting Arbozorg Oudere Werknemers (SAOW) sloot in 1997 een overeenkomst met het FIOH voor de rechten van de Nederlandse WAI. Gelijktijdig werd de WAI door Stichting Arbouw geïmplementeerd in het periodiek arbeidsgezondheidkundig onderzoek (PAGO) in de bouwnijverheid. Vanaf eind jaren negentig raken ook andere organisaties geïnteresseerd in toepassing van het instrument. Er zijn verschillende Nederlandse versies van de WAI in omloop gebracht.

Blik op Werk werd in 2008 licenthouder van de WAI. Blik op Werk stimuleert een breed gebruik van de WAI in Nederland. Ze krijgt hierbij ondersteuning van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). De introductie en verspreiding van de WAI in Nederland beoogt een bijdrage te leveren aan de duurzame inzetbaarheid van werknemers. De arbeidsmarkt vraagt om een beroepsbevolking die langer, gezonder en gelukkiger aan de slag is en blijft. De WAI in een goed ondersteunend middel.

Vragenlijst

De WAI bevat een aantal vragen die de lichamelijke en geestelijke (psychische) eisen van het werk, de gezondheidstoestand, vitaliteit en het prestatievermogen in kaart brengen. Met deze vragen worden zeven verschillende dimensies geoperationaliseerd. Voor iedere vraag kan een aantal punten worden verkregen. De som van de punten op alle vragen resulteert in de uiteindelijke WAI-score die kan variëren van 7 (laag werkvermogen) tot 49 punten (hoog werkvermogen).

Dimensies WAI Puntenverdeling

  • 1. Kenmerken werk (vormt samen met dimensie 3 één dimensie) geen punten
  • 2. Huidige werkvermogen vergeleken met beste werkvermogen 0-10 punten
  • 3. Werkvermogen in relatie tot de eisen van het werk 2-10 punten
  • 4. Aantal huidige aandoeningen 1-7 punten
  • 5. Inschatting beperking werkuitoefening door aandoeningen 1-6 punten
  • 6. Ziekteverzuim gedurende de afgelopen 12 maanden 1-5 punten
  • 7. Eigen prognose werkvermogen over 2 jaar 1, 4, 7 punten
  • 8. Vitaliteit 1-4 punten

WAI-score 7-49 punten

De WAI-score geeft een schatting van hoe goed medewerkers in staat zijn om hun werk, nu en in de toekomst, lichamelijk en geestelijk uit te voeren.

Met de beantwoording van de vragen is een maximale score van 49 punten te behalen. In de tabel leest u, bij het aantal punten, het oordeel over de status van deze uitkomst en het doel van de te nemen maatregelen.

  • Aantal punten= AP
  • Status Arbeidsvermogen=AV
  • Acties tbv AC
    • AP= 44-49, AV= uitstekend, AC= behouden
    • AP= 37-43, AV= goed, AC= ondesteunen
    • AP= 28-36, AV= gemiddeld, AC= verhogen
    • AP= 7-27, AV= slecht, AC= herstellen

Individueel niveau

De resultaten van de WAI kunnen op individueel niveau worden gebruikt voor het monitoren van het werkvermogen van individuele medewerkers in de tijd en het tijdig signaleren van een verminderd werkvermogen. Dit laatste zal zich uiten in een lage score op de WAI. Op basis van dit signaal kan verder diagnostisch vervolgonderzoek plaatsvinden om de oorzaak van het verminderde werkvermogen te achterhalen en passende interventies uit te voeren die voor het behoud, herstel of bevordering van het werkvermogen noodzakelijk zijn (‘maatwerk’). Als screeningsinstrument kan het instrument goed worden toegepast in het kader van het ‘periodiek arbeidsgezondheidkundig onderzoek’ onder medewerkers (PAGO), tegenwoordig ook wel aangeduid als ‘preventief medisch onderzoek’ (PMO). Door het periodieke karakter van dit onderzoek kan op deze wijze het werkvermogen van medewerkers in de tijd worden gevolgd (monitoren).

Groepsniveau

Naast het individuele niveau, kunnen de uitkomsten van de WAI ook op groepsniveau worden geanalyseerd. Doordat het instrument één enkel getal als uitkomstmaat heeft, kan eenvoudig een gemiddelde score op groepsniveau worden berekend, bijvoorbeeld voor functiegroepen, leeftijdsgroepen, afdelingen, bedrijven, branches, bedrijfstakken et cetera. Deze groepsanalyses kunnen verschillende doeleinden dienen:

  • − Signaleren van groepen met een verhoogd risico op een verminderd

werkvermogen als input voor beleidsontwikkeling;

  • − Het monitoren van ontwikkelingen in werkvermogen op groepsniveau in de tijd;
  • − Het evalueren van de effectiviteit van interventies op groepsniveau;
  • − Het analyseren van determinanten van een verlaagd werkvermogen.

Workability generieke groep naar leeftijd

WAI.JPG

WAIOW.JPG

Workability per functie

Uiteraard is het ook mogelijk om de scores gerubriceerd weer te geven, uitgesplitst naar functies. Uit een project bij een onderwijsinstelling zijn de docenten Engels vergeleken met de docenten Lichamelijke Opvoeding. De gemiddelde leeftijd is vergelijkbaar, de scores variëren sterk. Van de docenten Engels scoort 86% uitstekend of goed, terwijl dit bij de docenten LO slechts 29% is. Bij deze laatste groep is 71% 'at risk".

WAI functie.JPG

Voorspellende waarde

Uit ander onderzoek van professor Ilmarinen bleek een sterke koppeling tussen een lage WAIscore en de kans op het tot tien jaar later instromen in een arbeidsongeschiktheidsregeling. Uit onderstaand figuur blijkt de voorspellende waarde van de WAI-score over een periode van tien jaar. Van de medewerkers die in 1981 een WAI-score 'slecht' hadden, was in 1992 60% arbeidsongeschikt geworden tegenover 10% van de medewerkers die een WAI-score 'uitstekend' hadden in 1981.

WAI3.JPG Ook bleek dat de directe kosten van verzuim en arbeidsongeschiktheidsregelingen dalen wanneer medewerkers een hogere WAI-score hebben. In het Finse sociale systeem zijn de kosten een factor 10 hoger voor medewerkers met een WAI-score 'slecht' dan de kosten voor medewerkers met de score 'uitstekend'

Zie ook:

Fysieke klachten?

Fysiothrapeut.JPG Raadpleeg uw fysiotherapeut, specialist in beweging [2]

Kine.be.JPG Voor België [3]